Wat is er nou fijner dan het ruime sop te kiezen als u een pleziervaartuig bezit? Jean Verheyen, ‘gevolmachtigd onderschrijver’ en lid van de AXA-groep, gespecialiseerd in onder meer de verzekering van pleziervaartuigen, deelt enkele tips om volgens de regels te varen en te anticiperen op risico’s, van krassen op de romp tot schipbreuk.
Hoewel het aantal pleziervaartuigen in Belgisch bezit niet bekend is (de FOD Mobiliteit en Vervoer schatte dit aantal in 2023 op ongeveer 93.000 [1]), zijn er momenteel 29.000 vaartuigen geregistreerd onder Belgische vlag met een geldige vergunning.
Volgens de FOD Mobiliteit en Vervoer zijn er ongeveer 93.000 pleziervaartuigen geregistreerd onder Belgische vlag. De registratie is namelijk verplicht (en sinds mei 2026 100% digitaal, via het portaal https://pleasureboating-registration.mobilit.fgov.be/index.html) voor alle boten met een romplengte van 2,50 m of meer en voor alle gemotoriseerde waterscooters. Het registratienummer moet zichtbaar op de boot worden aangebracht.
De verkregen „registratiebrief“, die 5 jaar geldig is, moet altijd aan boord zijn of via uw smartphone toegankelijk zijn (een QR-code maakt het mogelijk uw boot te identificeren); hierin staat ook vermeld welke uitrusting aan boord verplicht is, afhankelijk van het type boot. Bovendien kan in Vlaanderen en Wallonië voor bepaalde boten en op bepaalde binnenwateren een regionaal vaarbewijs vereist zijn. Hetzelfde geldt voor een vaarbewijs als de boot minstens 15 meter lang is en/of een snelheid van meer dan 20 km/u kan halen.
Mag ik varen waar ik wil?
Afhankelijk van het gekozen vaargebied dat op uw registratiebewijs staat vermeld, mag u varen op de Belgische binnenwateren en/of in de Belgische zee en/of in bepaalde buitenlandse wateren. Zorg er dus voor dat u uw registratie aanpast als u van bestemming verandert.
Naar schatting bezitten Belgen meer motorboten dan zeilboten. De eerste categorie (motorboten en kleine boten) vaart vooral op de binnenwateren (rivieren en kanalen), terwijl zeilboten vaker aan de Belgische kust te vinden zijn (Nieuwpoort is de belangrijkste jachthaven, met ongeveer 2000 ligplaatsen), maar ook in Nederland en Noord-Frankrijk. Sommige pleziervaarders kiezen voor de Middellandse Zee, anderen varen door naar de Oostzee.
Wat zijn mijn verplichtingen op het gebied van verzekeringen?
Als je een boot bezit, moet je rekening houden met zowel materiële als persoonlijke schade die op je eigen boot kan ontstaan of aan anderen kan worden toegebracht. Een aansprakelijkheidsverzekering is verplicht om te mogen varen, maar dekt de risico’s slechts zeer gedeeltelijk. Aanvullende verzekeringen en dekkingen worden daarom aanbevolen, afhankelijk van je boot en je vaargebied.
Bij Jean Verheyen is de pleziervaart een nicheactiviteit die jaarlijks met ongeveer 10% groeit. ”Het is een zeer technisch vakgebied dat uitgebreide kennis vereist, omdat je verstand moet hebben van alle soorten boten en op de hoogte moet blijven van de voortdurend veranderende regelgeving in de verschillende regio’s en landen die wij bestrijken.
Dat verklaart waarom maar heel weinig verzekeraars een volledige dekking aanbieden waarmee je met een gerust hart kunt varen”, aldus Guy Noesen, Director Art-Patrimony, zelf een doorgewinterde zeiler en voormalig reddingswerker bij de SNSM in Frankrijk.
Op het gebied van pleziervaartverzekeringen is Jean Verheyen een van de marktleiders in België. Het bedrijf verzekert namens AXA en Allianz ESA boten met een maximale waarde van 350.000 euro. De risico’s worden verdeeld over de twee grote verzekeraars. Er worden twee dekkingsgebieden aangeboden: een beperkt tot de Belgische en aangrenzende wateren, en een uitgebreid gebied dat zich uitstrekt van IJsland tot de Middellandse Zee.
De vijf relevante verzekeringen voor de pleziervaart
Onder de risico’s waarmee pleziervaarders te maken krijgen, leiden lastige manoeuvres bij het in- en uitvaren van een ligplaats in de haven vaak tot incidenten, zoals krassen en deuken in de romp, ondanks de stootkussens (de beschermingsboeien). Ook een windvlaag of een storm kan dit soort schade veroorzaken wanneer uw boot aangemeerd ligt. Op zee is het losrukken van het anker van een zeilboot door te dichtbij te varen een ander veelvoorkomend voorval. Het komt ook voor dat men een drijvend voorwerp raakt of een zeil scheurt. In binnenwateren is er een toenemend risico op algen en zeegras dat zich in de schroeven verstrikt. Een ander recent risico betreft de kans op oververhitting van bepaalde oplaadbare accu’s die worden gevoed door zonnepanelen.
De WA-verzekering (burgerlijke aansprakelijkheid) dekt lichamelijke letsels en materiële schade aan derden: bijvoorbeeld als u een zwemmer, een passagier van een andere boot of iemand op een kade verwondt; of als u een andere boot, een steiger, een sluis enz. raakt. De gezins-Aansprakelijkheidsverzekering is beperkt tot kleine vaartuigen. Voor het varen is meestal een specifieke Aansprakelijkheidsverzekering voor de scheepvaart vereist.
Als de schade echter betrekking heeft op uw eigen boot, treedt de omniumverzekering in werking. Deze is facultatief, maar wordt sterk aanbevolen als uw boot waardevol is, temeer omdat reparaties al snel duur uitvallen. Deze dekt met name de risico’s van aanvaring, vastlopen, storm, brand en diefstal.
Drie andere dekkingen zijn erg belangrijk en soms onbekend bij watersporters.
De individuele ongevallenverzekering biedt bescherming aan de schipper en de passagiers, want het komt regelmatig voor dat men op een boot stoot of zich verwondt. Deze dekking vult de vaar-Aansprakelijkheidsverzekering aan door slachtoffers schadeloos te stellen, ongeacht of er aansprakelijkheid wordt vastgesteld.
De rechtsbijstand biedt op haar beurt bescherming tegen derden. Als u of uw boot het slachtoffer wordt van een ander, maar die persoon de feiten niet erkent, dekt de rechtsbijstand de kosten om eventueel naar de rechter te stappen (binnen de grenzen van de contractvoorwaarden).
De dekking voor berging, hulpverlening en redding is gezien de belangen zeker de meest waardevolle, en dat voor een zeer bescheiden jaarlijkse premie van enkele tientallen euro’s. “Ik raad deze dekking ten zeerste aan, omdat het zowel om mensenlevens als om soms enorme kosten gaat. Stel je bijvoorbeeld voor dat je de ingang van een grote handelshaven zoals Zeebrugge blokkeert als gevolg van een lek in je kleine boot. Dan heb je er alle belang bij een goede verzekering te hebben die heel snel de berging van je boot regelt, anders loop je het risico op een zeer hoge rekening omdat je de doorgang van vrachtschepen hebt belemmerd”, legt Guy Noesen uit. Deze dekking wordt overigens steeds vaker door jachthavens geëist bij het huren van een ligplaats, om te voorkomen dat sommige eigenaren hun boot verwaarlozen totdat deze in de haven zinkt.
De tips van Guy Noesen
“Om zo veilig mogelijk te varen, is het sleutelwoord ‘anticiperen’“, verzekert hij. Hij adviseert:
- Te investeren in kwaliteitsuitrusting (geschikte handschoenen en schoenen…),
- Altijd een reddingsvest te dragen en alert te blijven,
- Iedereen aan dek te hebben met duidelijke instructies tijdens het aan- en afmeren,
- En natuurlijk goed verzekerd op pad te gaan.
